Bilgi Bankası
Terimler Sözlüğü
- A
- Akü
- Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak depo eden, istenildiğinde bunu elektrik enerjisi olarak veren cihaz, akım toplar. Alternatif enerji sistemlerinde doğal enerjinin olmadığı zamanlarda akülerde toplanan elektrik enerjisi ile sistem beslenir.
- Akım
- Elektrik akımı veya elektriksel akım elektron hareketidir. Bir iletken üzerinden birim zamanda geçen elektron sayısını gösterir.
- Alternatif Akım (AC)
- Genliği ve yönü periyodik olarak değişen elektriksel akımdır. AC güç genellikle sanayi ve konutlarda kullanılır. Santrallerde üretilen enerjinin sevkinde de AC kullanılmaktadır. En bilinen AC dalga biçimi sinüs dalgasıdır.
- Amper (A)
- Elektrikte akım şiddeti birimidir. Birim zamanda geçen elektrik yükü miktarına elektrik akımının şiddeti denir.
- Anemometre
- Anlık rüzgar hızını ölçmek için kullanılan aygıt.
- ASHRAE
- American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers. Binalarda özellikle elektro-mekanik sistemlerin regülasyonunun sağlanması için bir dizi standartları çıkaran Amerikan kurumu.
- B
- BREEAM
- Building Research Establishment Environmental Assessment Method: Binaları çevre dostu özellikleri yönünden inceleyip çeşitli seviyelerde sertifika verilmesini sağlayan İngiltere menşeli bina değerlendirme metodu.
- C-Ç
- Commissioning
- Binalardaki elektro-mekanik sistemlerin tasarımda öngörüldüğü şekilde uygulamasının yapıldığının belli bir program çerçevesinde denetlenmesi işlemidir. “Gelişmiş Devreye Alma” olarak da tanımlanan Commissioning, sistemlere bir bütün olarak bakılmasını ve sistemlerin bir birleriyle olan ilişkisinin tasarımın gerektirdiği gibi gerçekleştiğinin kontrolüdür.
- D
- Data Logger
- Veri toplamaya ve toplanan verileri kaydetmeye yarayan aygıt. Data logger’lar yenilenebilir enerji sistemlerinde kaynak enerji (güneş, rüzgar, vb.) sistem tarafından üretilen enerjiye kıyaslamada ve bu şekilde sistemin doğru çalışıp çalışmadığında kullanılabilirler. Ayrıca rüzgar santrali projeleri için rüzgar ölçümleri yapıldığında data logger’lar anemometrelerden gelen anlık rüzgar verilerinin zaman içinde dağılımının çıkarılmasını sağlarlar.
- DC Aydınlatma Sistemleri
- Doğru akımla çalışan aydınlatma armatürlerinden oluşan sistemlerdir. Şebekeye bağlı olmayan alternatif enerji sistemlerinde inverter gerektirmeden yüksek verimle aydınlatma sağlanması için kullanılır. Örneğin fotovoltaik sokak lambaların 12V veya 24V DC aydınlatmalı armatürlerden seçilir.
- Doğru Akım (DC)
- Elektrik yüklerinin yüksek potansiyelden alçak olana doğru sabit olarak akmasıdır. Doğru akımda, elektrik yüklerinin aynı yönde akışı, doğru akımı alternatif akımdan ayırır. Güneş pillerinden ve akülerden üretilen elektrik akımı doğru akımdır.
- E
- Elektriksel Yük
- Elektrik ile çalışan herhangi bir alet. Örneğin lamba, çamaşır makinesi, motor vb.
- EVD
- Enerji Verimliliği Danışmanlığı: Enerji etütleri ile işletmelerin enerji masraflarını azaltmaya yönelik çalışmalarda bulunan firmaların önerdikleri danışmanlık servisi.
- Enerji Etüdü
- Bir binanın enerji harcamalarını araştırıp raporlamak için yapılan çalışma. Bu çalışmanın amacı enerji harcamalarının azaltılmasına yönelik iyileştirme fırsatlarının tespit edilip uygulamaya dönüştürülmesi için gerekli fizibilitelerin yapılmasıdır.
- Enerji Modellemesi
- Bilgisayar simülasyon programı kullanılarak bir binanın yıllık enerji masraflarının bina yapılmadan tahmini. Detaylı bir enerji modellemesinde binada kullanılan tüm elektro-mekanik tesisat, binanın araziye oturuşu, kabuğunun yalıtım özellikleri, bina sakinlerinin sayısı ve kullanım amacı gibi faktörler göz önünde bulundurulur. Enerji modellemesi ile binada yapılması düşünülen iyileştirmeler bilgisayar ortamında yapılıp binanın enerji faturalarına yansıması hesaplanabilir.
- Evirici (Invertör)
- Bknz. İnvertör
- F
- Fotovoltaik
- Fotovoltaik, güneş pillerini ya da dizinlerini sayesinde ışık kaynağından, çoğu zaman güneşten, elektrik elde etme yöntemidir. Fotovoltaik aynı zamanda bu konuda yapılan çalışmalara verilen genel bir addır.
- G
- Güneş Pili
- Güneşin yaydığı ışınları elektrik enerjisine dönüştüren yarı iletkenlerden oluşan elektronik cihaz.
- Güneş Paneli
- Birçok güneş pilinin seri bir şekilde bağlanıp cam koruma içine alınması yoluyla oluşturulan ve güneş enerjisinden belirli voltaj ve akımda elektrik enerjisi üretilmesini sağlayan alet.
- I-İ
- İnvertör
- Fotovoltaik panellerden veya rüzgar türbinlerinden gelen doğru akımın (DC) şehir şebekelerinde kullanılan alternatif akıma (AC) çevrilmesini sağlayan aygıt.
- K
- Karbondioksit
- Karbondioksit dünyanın atmosferinde düşük konsantrasyonlarda bulunan bir gazdır. En çok kabul gören küresel ısınma teorilerine göre, dünyadaki sıcaklık artışının başlıca nedeni, sanayileşme ile atmosfere salınan karbondioksit miktarının artmasına bağlı olarak Greenhouse efektidir.
- Karbon Ayak İzi
- Küresel ısınmanın başlıca sorumlusu olarak gösterilen, sera etkisine yol açan gazların oluşumuna neden olan ve fosil yakıtların kullanımıyla atmosfere yayılan karbondioksit (CO2) salımının bireyin ve şirketlerin doğrudan veya kullandığı ürünlerin üretimi açısından enerji kullanımıyla dünyaya bıraktıkları zarar anlamına gelmektedir.
- Kilovat
- Elektriksel güç birimi. 1 Watt = 1 Amper x 1 Volt…. 1 kW = 1.000 Watt
- Kilovat-saat
- Enerji harcamasının ölçülmesinde kullanılan birim. Elektrik dağıtım firmalarının faturalamada kullandıkları enerji birimi. 1000 Watt güç isteyen bir aygıtın bir saatte harcadığı enerji miktarı.
- Kyoto Protokolü
- Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik uluslararası çerçeve. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi içinde imzalanmıştır. Bu protokolü imzalayan ülkeler, karbon dioksit ve sera etkisine neden olan diğer beş gazın salınımını azaltmaya veya bunu yapamıyorlarsa salınım ticareti yoluyla haklarını arttırmaya söz vermişlerdir.
- L
- LED (Light Emitting Diode)
- Işık yayan diyot. Ana maddesi silikon olan, yarı iletken ve üzerinden akım geçtiğinde foton açığa çıkararak ışık veren cihazlardır. Verimlilikleri sayesinde alternatif enerji sistemlerinde sıkça kullanılmaktadır.
- LEED
- Amerikan Yeşil Binalar Konseyi tarafından verilen Çevre Dostu Bina sertifikası.
- N
- Nitrojen oksitler (NOx)
- Fosil yakıtların yakılmasında ortaya çıkan ve çevre kirliliğine yol açan gazlar.
- O-Ö
- Otonomi
- Şebekeden bağımsız sistemlerde, bağlı elektrik yükünün, güneş veya rüzgar enerjisi olmadan sadece aküler vasıtasıyla dayanabileceği art arda geçen gün sayısı.
- On-grid
- Bknz. Şebekeye Bağlı
- Off-grid
- Bknz. Şebekeden Bağımsız
- R
- Reaktif Güç
- İşe dönüştürülebilme şansı olmayan bir güç çeşididir. Kondansatör ve endüktans elemanları reaktif güç depolar veya oluştururlar.
- Rectifier
- Alternatif akımı (AC) doğru akıma (DC) çevirmeye yarayan cihaz.
- S-Ş
- Sıfır-Enerji Evi
- Bir sene içindeki ısınmaya ve elektriğe harcanan enerjinin tamamını alternatif enerji yöntemleri kullanarak kendi içinde üretilmesini sağlayan ev tipi.
- Sürdürülebilirlik
- Gelecek kuşakların gereksinimlerine cevap verme yeteneğini tehlikeye atmadan, günlük ihtiyaçlarımızı karşılamamıza olanak sağlayan kalkınmanın genel adı.
- Şebeke
- Enerji şirketlerinin elektrik dağıtımında kullandıkları altyapıya verilen isim
- Şebekeden Bağımsız
- Güneş veya rüzgar enerjisinden elektrik üretirken sistemin kendi imkanlarıyla (şehir elektrik şebekesine bağlı olmadan) çalışmasına imkan verilmesi. Çoğunlukla şebeke elektriğine uzak yerlerde akü şarj etmede kullanılır.
- Şebekeye Bağlı
- Güneş veya rüzgar enerjisinden elektrik üretirken ihtiyaçtan fazla üretilen enerjinin şehir şebeksine verilmesini sağlayan sistemler. Bu tür sistemlerde kullanıcılar şehir şebekesine verdikleri enerji kadar dağıtım firmasından fatura indirimi alabilirler.
- T
- Transformatör
- Elektrik enerjisinin belirli gücünde gerilim ve akım değerlerinde istenilen değişimi yapan makineler. Örneğin orta gerilimi alçak gerilime çevirmeye yararlar.
- V
- Voltaj
- Elektriğin kaynağından çekilme hızı.
- Y
- Yakıt Hücresi
- Yakıt hücresi, elektrokimyasal bir enerji dönüşüm aletidir. Dışarıdan sağlanan yakıt (anot tarafı) ve oksitleyici (katot tarafı) ile elektrik üretir. Bunlar bir elektrolit ortamı içerisinde reaksiyona girerler. Reaksiyona girecek olan maddeler sürekli olarak tüketilmesine karşın, pillerde kapalı bir sistem içinde elektrik enerjisi kimyasal olarak depo edilmiş haldedir.
